Bu gün Ümumdünya Qan Donoru Günüdür

14 iyun - Ümumdünya Qan Donoru Günüdür (World Blood Donor Day).2005-ci ilin mayında Ümumdünya Səhiyyə Assambleyasında dünyanın müxtəlif ölkələrinin səhiyyə nazirləri könüllü qan donorluğuna dəstək məqsədilə bəyanat qəbul ediblər. Qəbul olunan bəyanata əsasən hər il iyunun 14-ü Ümumdünya Qan Donoru Günü kimi qeyd edilir. Bu tarix avstriyalı həkim-immunoloq, qan qruplarını kəşf edən, Nobel mükafatı laureatı Karl Landşteynin doğum günü şərəfinə təsis edilib.Azərtac xəbər verir ki, hər il bir şüar altında keçirilən günün builki mövzusu “Başqaları haqqında düşün. Qan ver. Həyatını paylaş”dır.Bu xüsusi gün təmənnasız donor olan insanlara həsr edilir. Günün keçirilməsində əsas məqsəd təhlükəsiz qan və qan məhsullarına olan ehtiyac haqqında cəmiyyəti maarifləndirmək, eləcə də könüllü qan donorlarına təşəkkür etməkdir. Belə ki, dünyada hər saniyə qan donorlarına ehtiyac duyulur. Qanköçürmə hər il milyonlarla insanı həyatına qaytarmağa kömək edir. Əhali sayı çox olan ölkələrdə qan donorluğuna daha çox ehtiyac var.Hər il dünyada təxminən 112 milyon donor qeydiyyatdan keçir. Onların təxminən yarısı dünya əhalisinin 15 faizini təşkil edən yüksək gəlirli ölkələrdə yaşayır. Başqa sözlə desək, 62 ölkə könüllülərin təmənnasız verdiyi qan hesabına tam qan ehtiyatlarına malikdir.Qan donorluğu altruizm, hörmət, xeyirxahlıq və başqasını hiss etmək kimi insani dəyərləri özündə birləşdirir.14 iyun tarixi ilə əlaqədar keçirilən tədbirlərdə BMT-nin 193 dövləti, Qırmızı Xaç və Qızıl Aypara təşkilatlarının 181 milli cəmiyyəti, 50 könüllü donor təşkilatı iştirak edir.xeber100.com

İyun 14, 2018 2:13

Dünya Səhiyyə Təşkilatı xəbərdarlıq edir

Qida rasionunun bir hissəsini süd məhsulları təşkil edir. Həkim və diyetoloqlar həmin məhsulların faydalı olduğunu bildirirlər. Xüsusilə uşaqların qida rasionunda süd məhsullarının olması onların sağlam böyüməsi üçün nəzərdə tutulan vacib şərtlərdən biridir.Azərtac xəbər verir ki, bütün bunlarla yanaşı, süd məhsullarından istifadə zamanı bəzi məsələlərə fikir vermək lazımdır.Süd məhsullarından sayılan pendirin emalı düzgün aparılmadıqda, o, orqanizmdə bruselyoz xəstəliyinin yaranmasına səbəb olur. Bruselyoz xəstəliyi ilk olaraq iki min il əvvəl Romada qeydə alınıb. Xəstəliyin əlamətləri yüksək hərarət, oynaq ağrıları və ürəkbulanma ilə müşayiət olunur.Dövlət Baytarlıq Nəzarəti Xidmətinin həkimi Tahir Abdullayevin dediyinə görə, pendir alarkən və ondan istifadə edərkən mütləq məhsulun duzluluğuna fikir vermək lazımdır. Belə ki, duzsuz pendirin yetişməmiş olması bruselyoz yarada bilər: “ Bruselyoz xəstəliyi əsasən oynaqlarda güclü ağrılara səbəb olur və tam müalicə edilmir. Ona görə də duzlu pendirlərdən istifadə olunması məsləhət görülür”.Dünya Səhiyyə Təşkilatının mütəxəssisləri də xəbərdarlıq edirlər ki, ən sağlam pendir yağı azaldılmış və yağsız süddən alınır. Həmin pendirlərlə qidalandıqda bruselyoza tutulmaq ehtimalı çox aşağı olur. Bruselyoz xəstəliyinə süd və süd məhsulları ilə yanaşı, baytarlıq nəzarətindən keçməmiş iri və xırda buynuzlu heyvanların tam bişirilməyən ətindən də yoluxmaq mümkündür. Bu səbəbdən heyvanların daxili orqanlarını alarkən baytarlıq müəssisəsinin sağlamlıq haqqında sertifikatını tələb etmək mütləqdir.xeber100.com

İyun 11, 2018 12:58

Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına əsasən…

Dünya Səhiyyə Təşkilatı (DST) psixi pozulma hallarının müalicəsinə vəsait əsirgəməməyə çağırır. Dünyada hər on insandan birinin psixi yardıma ehtiyacı var, amma bu yardım hər kəsə nəsib olmur. Yoxsul ölkələrdə bu sahədə mütəxəssislər çatışmır. Azərtac DST-nin saytına istinadla xəbər verir ki, bu barədə məlumat DST-nin yeni psixi sağlamlığın qorunması atlasında yer alıb. Atlasda dünyanın 177 ölkəsindən daxil olan informasiya təqdim edilib.DST-dən bildiriblər ki, bir sıra ölkələr psixi və nevroloji pozulmaların profilaktikası və müalicəsində nəzərəçarpacaq inkişafa nail olublar. Ancaq bir çox ölkələrdə mütəxəssislər və ixtisaslaşdırılmış müəssisələr əməlli-başlı çatışmır. Gəlir səviyyəsi aşağı olan bəzi ölkələrdə hər 100 min sakinin payına iki psixiatr düşdüyü halda, varlı ölkələrdə həmin rəqəm 70-ə bərabərdir.Bununla belə, bəzi ölkələrdə psixi sağlamlıq sahəsində milli siyasət insan haqlarının müdafiəsi sahəsində əsas beynəlxalq konvensiyalara əsaslanmır. İnsanlar çox vaxt yerlərdə kömək ala bilmədikləri üçün iri psixiatriya xəstəxanalarına müraciət edirlər. Əslində ixtisaslaşdırılmış psixiatriya müalicəxanalarında çarpayıların sayı ümumi profilli xəstəxanaların psixiatriya bölmələrindəkindən altı dəfə çoxdur.DST ekspertləri bütün ölkələri depressiya, şizofreniya və epilepsiya, habelə digər psixi pozulmalardan əziyyət çəkən insanları lazımi qulluq, psixososial dəstək və dərman müalicəsi ilə təmin etməyə çağırır.DST-nin psixi sağlamlıq departamentinin direktoru Şexan Saksena deyib: “Atlasda təqdim olunan sonuncu araşdırmalar təsdiq edir ki, hazırda psixi sağlamlığın qorunmasına ayrılan vəsait yetərli deyildir”. O xəbərdarlıq edib ki, bu sahədəki proqramlara ayrılan maliyyə vəsaiti təcili surətdə artırılmasa, bəşəriyyət daha əvvəl görünməmiş problemlərlə, o cümlədən sosial və iqtisadi problemlərlə üzləşəcək.Yoxsul və ortabab ölkələr büdcədən psixi sağlamlığa adambaşına təqribən 1 dollar, varlı ölkələr 80 dollar ayırırlar. Ekspertlər əmindirlər ki, psixi xəstəliklərin, o cümlədən depressiya və stressin müalicəsinə yönəldilən hər bir dollar dörd dollar gəlir gətirəcək, çünki insanlar sağlam olduqları üçün işləyə biləcəklər.DST-nin məlumatına görə, hər il təqribən 800 min adam intihar edir. Varlı ölkələrin yalnız üçdəbir hissəsi, yoxsul ölkələrin isə 10 faizi intihar hallarının qarşısının alınmasına dair strategiya işləyib hazırlayıb.xeber100.com  

İyun 7, 2018 3:07

Dünya Səhiyyə Təşkilatının təşəbbüsü ilə…

Dünya Səhiyyə Təşkilatının təşəbbüsü ilə 1988-ci ildən etibarən mayın 31-i Dünya Tütünsüz Günü kimi qeyd edilir. Həmin günün əsas hədəfi ictimaiyyətin diqqətini bu problemə yönəldərək tütünün orqanizmə vurduğu zərər barəsində ictimaiyyəti maarifləndirməkdən ibarətdir.Azərtac xəbər verir ki, dünya ictimaiyyəti qarşısına XXI əsrdə tütünçəkməyə son qoyulmasına nail olmaq vəzifəsi qoyulmuşdu, lakin təəssüf ki, hələ də bu mümkün olmayıb. Tütünlə mübarizə davam edir. Dünya Tütünsüz Günün başlıca hədəflərindən biri indiki və gələcək nəsilləri nəinki fəlakətli nəticələrdən, həmçinin tütündən istifadə və tütün tüstüsünün təsiri ilə əlaqədar sosial, ekoloji və iqtisadi fəlakətlərdən qorumaqdır. Tütündən istifadə edilməsi ölüm hallarının artmasına və Dünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyanın yaşlı sakinləri arasında hər on nəfərdən birinin ölümünə səbəb olur. Yenə də həmin mənbənin məlumatına əsasən, tütün çəkilməsi 25-dən artıq xəstəliyi, o cümlədən ürək-damar, ağciyər və onkoloji xəstəliklərin yaranmasına səbəb olur. Hər il “tütün epidemiyası”ndan altı milyona yaxın, tütün tüstüsündən isə 600 min insan vəfat edir. Hesablamalara görə belə davam etsə, 2030-cu ildə bu pis vərdiş səbəbindən vəfat edənlərin sayı 8 milyona çatacaq.Ölkəmiz 2005-ci ildən tütünlə mübarizə üzrə konvensiyaya qoşulub və ötən ilin axırlarında Milli Məclisdə tütündən istifadə edilməsini məhdudlaşdıran qanun qəbul olunub. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, ölkəmizdə kişilərin 35,5 faizi siqaret çəkir. Müstəqil araşdırma və sorğu təşkilatlarının apardığı tədqiqatlara görə, 18-49 yaş arasında olanların 50 faizi bu zərərli vərdişin aludəçisidir. Yenə də həmin mənbələrin apardığı araşdırmalara görə, qadın və uşaqların 41 faizi passiv siqaret çəkməyə məruz qalır. 13-15 yaşlı məktəblilər arasında aparılan sorğu göstərib ki, onların 10,8 faizi siqaretin dadından xəbərdardır.Müxtəlif ölkələrin sakinləri arasında aparılan sorğulara əsasən bəlli olub ki, tütündən istifadə edənlərin üçdə ikisi siqaretin zərərli təsirindən xəbərsizdir. Hazırda həmin asılılıqdan xilas olmağın müxtəlif üsullarla müalicəsi var və istənilən yaşda ondan imtina etmək mümkündür.xeber100.com

May 31, 2018 3:16