I Pyotr gürcüdü?

9 Fevral 2016 01:09

Xəbər 1677 dəfə oxunub

Məşhur rus yazıçısı Aleksey Nikolayeviç Tolstoy “Birinci Pyotr” romanı üzərində işləyərkən, kifayət qədər qeyri-adi faktla rastlaşır: Rusiya monarxlarının ən böyüyü, Romanovlar ailəsinin fəxri I Pyotrun nə rus millətinə, nə də familiyasına hər hansı bir dəxli var!

Rusiya mətbuatının məlumatına görə, bu fakt yazıçını son dərəcə həyəcanlandırır və digər böyük diktatorla (Stalinlə – red.) tanışlığından istifadə edib, elə ehtiyatsız digər yazıçıların taleyini də yada salaraq məsləhət üçün ona müraciət etmək qərarına gəlir. Həm də ona görə ki, məlumatın hansısa mənada rəhbərə kifayət qədər dəxli var idi.

Məlumat fitnəkar və yayğın mənalı idi. Aleksey Nikolayeviç sənədi, yəni I Pyotrun mənşəcə rus deyil, gürcü olduğundan açıq şəkildə xəbər verən hansısa məktubu Stalinə gətirir!

Maraqlıdır ki, Stalin bu qədər qeyri-adi insidentdən əsla təəccüblənmir. Hətta sənədlə tanışlıqdan sonra Tolstoydan bu faktı gizlətməyi xahiş edir və onun ictimailəşməməsi üçün öz istəyini kifayət qədər sadə şəkildə əsaslandırır: “Heç olmasa, onların fəxr edə biləcəyi bir “rus”u saxlayaq!”

Bəs bu, hansı məktub idi ki, “xalqlar atası” onu gizlətməyi məsləhət bilmişdi?

Söhbət İmeretiya çarı II Arçilin qızı Darya Arçilovna Baqration-Muxranskyanın öz əmisi qızı, minqrel knyazı Dadianinin qızına məktubundan gedir.

Pyotrun atasının hansı gürcü knyazının olması barədəsə iki versiya var.

I versiyaya görə, 1669-cu ildə çar Aleksey Mixayloviçin arvadı Mariya İlyiniçna Miloslavskaya doğuşdan sonra vəfat edib. Bundan sonra çara o vaxt Moskvada yaşayan Krım-tatar knyaginyası Natalya Krillovna Narışkinanın məsləhət görürlər. Və gündəmə varis məsələsi çıxır. Çünki birinci arvaddan doğulanlar çarın özü kimi xəstə və sısqa idilər. Lakin yeni varisi dölləşdirəsi ata da lazım idi. Tarixçilərin araşdırmasına görə, bu missiya üçün ən uyğun namizəd çar Aleksey Mixayloviçin yaxını, gürcü şahzadəsi İrakli idi. Gürcü şahzadəsi sarayda həm də “xaç atası” rolunu oynayırdı. Bu dəfə isə döl məsələsində də yardımçı olmağa məcbur oldu. O, uşağın adını Pyotr qoyduqdan sonra 1674-cü ildə Rusiyanı tərk etdi və Kaxetiya knyazlığının taxtına çıxdı. Amma bu rütbəni əldə etmək üçün İslamı qəbul etməli oldu…

İkinci versiyaya görə, gələcək monarxın atası İran şahının basqısı altında Gürcüstandan qaçmış və bir neçə ay çarın sarayında qonaq olmuş İmeretiya çarı II Arçildir. Onu praktik olaraq knyaginyanın yataq otağına baş çəkməyə, daha doğrusu, gözlədikləri uşağın dölünü tutmağa  məcbur ediblər…

“Fars” xəbər agentliyi: Tehran təzyiq və təhdidlərə təslim olmayacaq

İranla bağlı məsələlərin hərb yolu ilə həlli yoxdur. Tehran təzyiq və təhdidlərə təslim olmayacaq. İran mediası xəbər verir ki, bu barədə cümə axşamı xarici işlər naziri Abbas Əraqçi bildirib. “Fars” xəbər agentliyinin məlumatına görə, Hindistanda keçirilən “BRICS 2026” xarici işlər nazirlərinin görüşündə çıxış edən Əraqçi bildirib ki, İran bir ildən az müddətdə iki dəfə ABŞ və İsrail tərəfindən təcavüzə məruz qalıb. “Davamlılıq, innovasiya, əməkdaşlıq və dayanıqlılıq üçün nizam” mövzusunda keçirilən qlobal görüş fevralın 28-də başlayan və hazırda atəşkəs rejimi altında olan ABŞ-İran müharibəsi fonunda keçirilir. Əraqçi deyib: “İndi hər kəsə aydın olmalıdır ki, İran məğlubedilməzdir və təzyiqə məruz qaldıqda, əvvəlkindən daha güclü və həmrəy olur”. Onun sözlərinə görə, Tehran diplomatiyaya tam sadiq qalır, eyni zamanda, azadlığını, suverenliyini və ərazi bütövlüyünü müdafiə etmək üçün tam gücü ilə mübarizə aparmağa hazırdır. “Dəfələrlə vurğuladığım kimi, İranla bağlı heç bir məsələnin hərb yolu ilə həlli yoxdur. İranlılar heç bir təzyiqə və ya təhdidə boyun əyməyəcək”, -deyə Əraqçi qeyd edib. İranlı nazir ölkənin silahlı qüvvələrinin xarici təcavüzkarlara “güclü və sarsıdıcı” cavab verməyə hazır olduğunu bildirib və eyni zamanda, İran xalqının sülhsevər olduğunu və müharibə istəmədiyini vurğulayıb. “Bu rüsvayçı vəziyyətdə biz təcavüzkar deyilik, əksinə, haqsızlığa məruz qalan və təhqir olunmuş tərəfik”, - deyə o bildirib.

May 14, 2026 14:23

OPEC+ könüllü ölkələrinin növbəti görüşü keçiriləcək

OPEC+ könüllü ölkələrinin növbəti görüşü bu il iyunun 7-də - alyansın nazirlərinin görüşü ilə eyni gündə keçiriləcək. Bu tədbirdə 2027-ci il üçün kvotaların hesablanacağı maksimum dayanıqlı istehsal gücü (MSC) razılaşdırıla bilər. Xarici media xəbər verir ki, bundan əvvəl neft hasilatını müəyyən edilmiş kvotalardan kənara çıxaraq könüllü azaldan yeddi OPEC+ ölkəsi 2026-cı ilin iyun ayında istehsal həcmlərinin tədricən bərpasını davam etdirmək qərarına gəlib. Bu qərar videokonfrans vasitəsilə keçirilən görüşdə razılaşdırılıb. Bu ölkələr Səudiyyə Ərəbistanı, Rusiya, İraq, Küveyt, Qazaxıstan, Əlcəzair və Omandır. Bu koalisiya əvvəllər “Səkkizlik qrupu” kimi tanınırdı, lakin Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri 1 may 2026-cı il tarixindən etibarən müstəqil istehsal siyasəti yürütmək niyyətində olduğunu bildirərək OPEC və OPEC+-dan çıxıb. BƏƏ-nin bu addımı nəzərə alınıb və hasilatın bərpa sürəti tənzimlənib. Ölkələr aprel və may aylarında bazara gündəlik 206 min barel neft çıxarsalar da, iyun ayında bu rəqəm sutkalıq 188 min barel olacaq. Nəticədə könüllü ölkələrin ümumi hasilatı gündə 30.447 milyon barelə çatacaq. Əvvəllər azaldılmış həcmlərin (gündəlik 1.65 milyon barel) bərpası 2025-ci ilin oktyabr ayında başlayıb. 2026-cı ilin birinci rübündə mövsümi amillər səbəbindən proses müvəqqəti olaraq dayandırılıb, daha sonra yazda yenidən sürətlənib. OPEC-in Kommünikesində ölkələrin neft bazarının sabitliyini təmin etməyə sadiq qaldığı, tələb və təklifdəki dəyişikliklərə çevik reaksiya verməyə hazır olduqları vurğulanır. Bazar şəraitindən asılı olaraq, hasilatın daha çox artırılması, fasilə və ya əlavə məhdudiyyətlərə qayıtma variantları da mümkündür.xeber100.com  

May 4, 2026 13:46

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasına əsasən…

Pakistan XİN-in bazar ertəsi, mayın 4-də dərc olunan rəsmi açıqlamasında bildirilir ki, bu ölkənin baş diplomatı İshaq Dar İslamabadın davam edən Yaxın Şərq münaqişəsinin danışıqlar yolu ilə həlli üçün ABŞ və İran arasında birbaşa danışıqları canlandırmaq səylərinin bir hissəsi olaraq iranlı həmkarı Abbas Araqçi ilə telefon danışığı aparıb. Pakistan Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasına istinadla xəbər verir ki, nazirlər “regional vəziyyət və Pakistanın regionda sülh və sabitlik üçün davam edən diplomatik səyləri” ətrafında fikir mübadiləsi aparıblar. Abbas Araqçi konstruktiv roluna və iki tərəf arasında səmimi vasitəçilik səylərinə görə Pakistana minnətdarlıq edib. Bəyanatda əlavə edilib ki, Dar Pakistanın konstruktiv əməkdaşlığı təşviq etmək öhdəliyini bir daha təsdiqləyib, dialoq və diplomatiyanın münaqişənin sülh yolu ilə həlli, regionda və ondan kənarda davamlı sülh və sabitliyə nail olmaq üçün yeganə mümkün vasitə olaraq qaldığını vurğulayıb. Bu telefon danışığı İran Xarici İşlər Nazirliyinin Tehranın müharibəyə son qoymaq üçün yenidən işlənmiş 14 maddəlik təklifi ilə bağlı ABŞ-nin cavabını nəzərdən keçirdiyini bildirməsindən bir neçə saat sonra baş tutub. İran nüvə məsələsinin son təklifinin bir hissəsi olmadığını bildirib və iki tərəf arasında daimi atəşkəs əldə edildikdən sonra çətin məsələnin danışıqların ikinci mərhələsində müzakirə edilməsi variantını irəli sürüb. Vasitəçiliklə tanış olan Pakistan mənbələri Anadolu agentliyinə bildiriblər ki, ABŞ İslamabad vasitəsilə İrana verdiyi cavabda İranın nüvə proqramı ilə bağlı razılaşmanı daimi atəşkəslə birləşdirib. Mənbələrə görə, İranın yenidən işlənmiş təklifində atəşkəsin müharibənin daimi sonuna çevrilməsi və nüvə məsələsinin sonrakı mərhələyə təxirə salınması təklif olunmuşdu. Pakistan 11-12 aprel tarixlərində Vaşinqton və Tehran arasında danışıqların birinci mərhələsinə ev sahibliyi edib, lakin müharibəyə son qoymaq üçün razılıq əldə olunmayıb. Danışıqlar aprelin 8-də Pakistanın vasitəçiliyi ilə əldə edilən və daha sonra ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfindən uzadılmış ikihəftəlik atəşkəsdən sonra baş tutub.xeber100.com

May 4, 2026 13:41

Hörmüz boğazında “müdafiə” beynəlxalq dəniz missiyası fəaliyyətə başlayacaq

Fransanın Xarici İşlər Naziri cümə günü bildirib ki, şərait imkan verdikdən sonra Hörmüz boğazında “müdafiə” beynəlxalq dəniz missiyası fəaliyyətə başlayacaq. Fransız mediası xəbər verir ki, Fransa XİN-in rəhbəri Jan Noel Baro jurnalistlərə bildirib: “Hörmüz boğazının blokadası dayandırılmalıdır. Boğazda heç bir şantaj, blokada və ya heç bir zərər ola bilməz”. O, boğazlardan keçidin beynəlxalq hüquqla tənzimləndiyini və heç bir halda maneə törədilə bilməyəcəyini vurğulayıb. Baro yanacaq qiymətlərinin güclü şəkildə hiss olunduğunu bildirib. O əlavə edib ki, Fransa böhranın başlanğıcından bəri ev təsərrüfatlarını və müəssisələri artan enerji qiymətlərindən qorumaq üçün tədbirlər görür. Nazir yanacaq qiymətlərinin artmasına ən çox məruz qalan sektorlar, o cümlədən balıqçılıq, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat və ağır yol istifadəçiləri üçün şokun bir hissəsini aradan qaldırmağa kömək etmək üçün hədəflənmiş dəstəyin tətbiq olunduğunu deyib. Onun sözlərinə görə, Fransa gələcək böhranlara məruz qalma ehtimalını məhdudlaşdırmaq məqsədilə nəqliyyat və istilik sistemlərində elektrikləşdirmə səyləri vasitəsilə karbohidrogenlərdən asılılığı azaltmaq planına start verib. Baronun sözlərinə görə, missiyanın məqsədi şərait imkan verdikdən sonra müşayiət və minatəmizləmə əməliyyatları vasitəsilə dəniz nəqliyyatının mümkün qədər tez bərpa olunmasına şərait yaratmaqdır. xeber100.com  

May 1, 2026 13:56