Andrey Tarkovskinin kitabı Azərbaycan dilində

Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqı kino nəşrlərinin say və keyfiyyət artımını kinomuzun inkişafı üçün vacib hesab etdiyinə görə, bu istiqamətdə ardıcıl layihələr reallaşdırır. “Azərbaycan kino tarixi” 4 cildliyi, “Həsən Seyidbəyli. Sənətkar və şəxsiyyət” kitabı, rüblük “Rakurs” dərgisi bu sıradandır. Növbəti layihə “Parlaq imzalar” nəşriyyatının təşəbbüsü ilə həyata keçirilmiş kinorejissor, ssenarist Andrey Tarkovskinin “Zapeçatlennoe vremya”(“Həkk olunmuş zaman”) kitabının Azərbaycan dilində nəşridir. Kitab tərcüməçi, şair, publisist Azad Yaşar tərəfindən tərcümə olunub. Qeyd edək ki, kino aləmində yüksək dəyərə malik olan, bir neçə xarici dilə tərcümə olunmuş “Həkk olunmuş zaman” Andrey Tarkovskinin sənət manifestidir. Kitabın girişində Tarkovskinin həyat və yaradıcılıq bioqrafiyası yer alıb. Bu fəsildə onun oxucularla olan tanışlığı əsas götürülüb. Tarkovski yazır ki, tamaşaçı ilə ünsiyyətimin (bəzən isə tam anlaşmazlığın!) necəliyini göstərməkdən ötrü xarakterik məktublardan sitatlar gətirməkdən özümü saxlaya bilməyəcəyəm. Və beləliklə də oxucu məktublarına yer verir. Məktublarda olan tənqidi fikirlər, bəzən oxucu hiddəti və rejissorun filmlərini analiz etmə səyi kimi məqamlar diqqətdən yayınmır. Hiss olunur ki, Tarkovski ona ünvanlanan məktublardakı hər kəliməni anlamağa çalışıb və kitabda bunu geniş oxucu auditoriyasına təqdim etməklə onlara da bəzi şeyləri anlatmağa çalışıb. Yeri gəlmişkən, məktublarda əsas tənqid hədəfi rejissorun öz ssenarisi əsasında 1974-cü ildə quruluş verdiyi “Ayna” filminə yönəlib. Məktublarda Tarkovskiyə nifrət dolu fikilər aşılayan olduğu kimi, onu təhqir etməkdən çəkinməyənlər də olub. Tarkovski “Bu cür müraciət sahiblərinə mən heç nə tövsiyə edə bilməzdim. Bu mövcud vəziyyət məni öz hədəfimdən heç cür yayındıra bilməzdi, çünki bu sayədə hər dəfə daha bariz şəkildə əmin olurdum ki, mənim filmlərimi gözləyən və onları sevən məxsusi bir tamaşaçı auditoriyam var”. Ona bu inamı verən də tamaşaçılarından aldığı, sənətinə verilən qiymətlə yanaşı, onun yaratdığı sənət nümunəsini hiss edərək duyan, qiymətləndirənlərin olması idi. Bu baxımdan rejissor kitabda onu da xüsusilə vurğulayır ki, yazdığı bu kitabla kiməsə ağıl vermək fikrində deyil: “Bu kitabı yazarkən əslində çox araşdırılmasına baxmayaraq, xeyli gənc və cəlbedici sayılan kino sənətinin cəngəlliklərindən hər kəsdən elə öncə özüm çıxmağa can atmışam”. Yeri gəlmişkən, Tarkovski kitabı yazarkən gündəlik qeydlərindən, çıxışlarından, müsahibələrindən geniş istifadə edib. Tarkovski filmlərinə olan münasibəti, mövzuya necə hakim olması və ümumiyyətlə çəkdiyi filmlərin ərsəyə gəlməsinin səbəblərini araşdırır: “Elə əsərlər var ki, bədii obrazlarının dəqiqiliyini və özünəməxsusluğunu, xarakterlərin sözlə ifadə olunan dərinliyini, kompozisiyası arxasında sehri və ümumilikdə kitabın yaratdığı təsir gücünü öz müəlliflərinə borcludur”. İlk filmini yaradarkən kino rejissorluğu işini bacarıb-bacarmayacağını özü üçün dəqiqləşdirməyi qarşısına məqsəd qoyan və “Əgər bu film alınsa, deməli, kinoda işləməyə layiqəm” fikrini əsas götürən rejissor” məhz bəhs etdiyi, 1962-ci ildə çəkdiyi ilk tammetrajlı “İvanın uşaqlığı”  filminin təhlil formasını xarakterizə etməklə özünün rejissor imkanlarının nələrə qadir olduğunu da açıqlamağa və ümumiyyətlə filmlərində nə demək istədiyini anlatmağa çalışıb. Azərbaycan Kinematoqrafçılar İttifaqından bildiriblər ki, bu layihəni dəstəkləmələrinin səbəblərindən biri mətnin səliqəli, maksimum orijinala yaxın tərcümə edilməsidir. AKİ “Parlaq imzalar” nəşriyyatı ilə bundan sonra da kino nəşrlərinin realizasiyası istiqamətində birgə işə əzmlidir.          

Mart 2, 2022 3:14

Beynəlxalq Muğam Mərkəzində ilk konsert proqramı təqdim olunub

Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin “Muğam axşamları” layihəsinin 2022-2023-cü musiqi mövsümü üçün ilk konsert proqramı təqdim olunub.Mərkəzdən Azərtac-a bildirilib ki, böyük maraqla gözlənilən layihənin rəhbəri BMM -nin direktoru, Xalq artisti Murad Hüseynovdur.Konsertdə BMM-nin solistləri Mirələm Mirələmov və Nisbət Sədrayeva “Rast” və “Səmai Şəms” muğamını səsləndiriblər. Xanəndələri BMM-nin solistləri, tarda Rövşən Qurbanov, kamançada Ceyhun Muradov, qanunda Əməkdar artist Təranə Əliyeva, balabanda Rəfael Əsgərov, udda Vasif Yusipli, nağarada Amil Mustafayev müşayiət edib.Beynəlxalq Muğam Mərkəzi Azərbaycan milli musiqisinin təbliğinə həsr olunmuş bir neçə layihə həyata keçirir ki, onlardan biri də “Muğam axşamları” layihəsidir. Sərt karantin rejimindən sonra ilk dəfə tamaşaçılarla görüşə gələn layihənin bir özəlliyi də ondadır ki, BMM və İctimai Radio 90 FM arasında əməkdaşlıq sayəsində “Muğam axşamları” konsertləri radio dinləyicilərinə də təqdim olunacaq. Həmçinin “Muğam axşamları”nın hər konserti “Mədəniyyət” kanalı tərəfindən lentə alınaraq muğamsevərlərə çatdırılacaq.Musiqi mövsümü ərzində Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin səhnəsində "Şur", "Zabul-Segah", "Çahargah", "Bayatı-Şiraz", "Humayun", "Şüştər", "Şahnaz", "Orta Mahur", "Arazbari", "Osmani", "Heydəri", "Bayatı Qacar", "Mahur hindi", "Qarabağ şikəstəsi", "Xaric segah", "Heyratı", "Mirzəhüseyn segahı", "Kəsmə şikəstə", "Bayatı Kürd" , "Ovşarı", "Dəşti", "Qatar", "Rahab", "Şirvan şikəstəsi" muğamları təqdim olunacaq.Qeyd edək ki, layihə 2017-ci ildən həyata keçirilir və layihənin beynəlxalq işıqlandırılmasında “Baku” jurnalının rolu böyük əhəmiyyət kəsb edib. Bu layihə çərçivəsində tanınmış ifaçılar tərəfindən muğamlar, xalq mahnıları və təsniflər səsləndirilib. Muğam sənətimizin fəlsəfəsini gələcək nəsillərə çatdırmaq məqsədilə reallaşan konsertlərə tamaşaçılar böyük maraq göstərməkdədir.Layihənin növbəti konserti martın 17-də təqdim ediləcək.xeber100.com

Fevral 19, 2022 4:46

“Nizami Gəncəvinin 880 illiyi” xatirə nişanının təqdimat mərasimi keçirilib

Azərbaycan Milli Kitabxanasında Mədəniyyət Nazirliyinin təsis etdiyi “Nizami Gəncəvinin 880 illiyi (1141 – 2021)” xatirə nişanının təqdimatı  keçirilib. Təqdimat mərasimindəxatirə nişanı “Nizami Gəncəvi İli”nə töhfə verən elm və incəsənət xadimlərinə təqdim edilib. Mədəniyyət nazirinin birinci müavini Elnur Əliyev qeyd edib ki, Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyevin “Azərbaycan Respublikasında 2021-ci ilin “Nizami Gəncəvi İli” elan edilməsi haqqında” 5 yanvar 2021-ci il tarixli Sərəncamına əsasən Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin müvafiq tarixli Sərəncamı ilə təsdiq edilmiş “Dahi Azərbaycan şairi və mütəfəkkiri Nizami Gəncəvinin 880 illik yubileyinin keçirilməsinə dair Tədbirlər Planı”nın icrası ilə əlaqədar Mədəniyyət Nazirliyi tərəfindən “Nizami Gəncəvinin 880 illiyi (1141 – 2021)” xatirə nişanı təsis edilib: “Xatirə nişanı Nizami irsinin təbliği və tanıdılmasında mühüm xidmətləri olan şəxslərə təqdim olunur. Keçirilən tədbirlər çərçivəsində xaricdə Nizami Gəncəvinin heykəli ucaldılıb, Nizaminin əsərləri üzərində qurulmuş tamaşalar səhnələşdirilib, son olaraq Nizami Gəncəvi Beynəlxalq Forumu keçirilib”. Daha sonra Elnur Əliyev tanınmış elm və incəsənət xadimlərinə “Nizami Gəncəvinin 880 illiyi (1141 – 2021)” xatirə nişanını təqdim edib. Xatirə nişanı ilə təltif olunanlar sırasında Bakı Bələdiyyə Teatrının  aktyorları -Nizami ili çərçivəsində teatrın hazırladığı “Sonsuz Tanrı məhəbbəti” tamaşasında yaratdıqları əsas rollara görə-Tural Əhməd Nizami Gəncəvi roluna, Zülfiyyə Məmmədova  Afaq roluna görə təltif olunublar.        

Dekabr 31, 2021 7:49